Dijital Deliller Beklemez: Hangi Kayıt Kaç Saatte Yok Olur?
Bir uyuşmazlıkta veya suçta haklı olmak yetmez; delilin üzerine yeni veri yazılmadan önce adli standartta (ISO/IEC 27037) dondurulması gerekir. Aşağıdaki tablo hangi delil kaynağının ne kadar sürede kaybolduğunu gösterir.
| DELİL KAYNAĞI | ÜZERİNE YAZILMA SÜRESİ | ACİLİYET DERECESİ | DOĞRU TEKNİK MÜDAHALE |
|---|---|---|---|
| Uçucu Bellek (RAM) & Aktif Ağ Oturumları | Saniyeler / Cihaz Kapatıldığı An Yok Olur | KRİTİK (0–60 Dakika) | Cihazı kapatmayın; ağdan izole edip LiME/WinPmem ile canlı RAM dökümü alın. |
| Güvenlik Kamerası (CCTV / DVR / NVR) Kayıtları | 3 ila 14 Gün (Döngüsel Üzerine Yazma) | ÇOK YÜKSEK (İlk 72 Saat) | Telefonla ekranı çekmeyin; DVR cihazından orijinal kapsayıcı formatta (.dav/.mp4) dışa aktarıp hash mühürü vurun ve cihaz saat sapmasını (UTC+3) tutanağa geçirin. |
| Sahte Yatırım Sitesi / Sosyal Medya Paylaşımı | Dakikalar / İhtarname Gönderildiği An Silinir | ÇOK YÜKSEK (İlk 24 Saat) | Karşı tarafa bildirim yapmadan önce MÜHÜR Web Yakalama ile WARC + TLS + RFC 3161 tespiti yaptırın. |
| iOS / Android Sistem Günlükleri (Sysdiagnose / KnowledgeC) | 7 ila 30 Gün (SQLite WAL Üzerine Yazma) | YÜKSEK (İlk 72 Saat) | Telefonu kullanmaya devam etmek silinen mesajların ve konum/yaşam sinyali kayıtlarının üzerine yazar; yedek/imaj alın. |
| Microsoft 365 / Google Workspace Denetim Günlükleri (UAL) | 90 ila 180 Gün (Lisans Tipine Göre) | ORTA-YÜKSEK | BEC ve iç soruşturmalarda UAL ve gelen kutusu kurallarını JSON/CSV olarak dışa aktarıp mühürleyin. |
| Operatör HTS & 5651 CGNAT Trafik Kayıtları | 1–2 Yıl (5651 s. K.) / BTK Saklama Süreleri | RESMÎ MÜZEKKERE GEREKTİRİR | Savcılık/mahkeme dilekçesinde IP adresinin yanında mutlaka kaynak port (Source Port) ve UTC saniyesi talep edin. |